Büyük Ada İstanbulun Mərmərə dənizindəki Adalar qrupunun ən böyük adasıdır. Uzun illər adanın əsas simvolu atlı faytonlar idi. Ali Mammadli 25 aprel 2015-ci ildə adada məhz belə bir fayton gəzintisini videoya çəkib. Bu yazıda həmin videonu, adanın əsas xüsusiyyətlərini və 2015-ci ildən bəri nələrin dəyişdiyini topladıq.
Büyük Ada haqqında qısa məlumat
Büyük Ada (türkcə Büyükada) İstanbul şəhərinin Adalar rayonuna aiddir və Şahzadə adaları (Princes’ Islands) adlanan qrupun ən böyük adasıdır. Sahəsi təxminən 5,4 kvadrat kilometrdir. 2018-ci ilin məlumatına görə adada 8 500-dən çox insan yaşayır.
Ada XIX əsrdən qalan köşkləri ilə tanınır. Xüsusən Çankaya küçəsi boyunca düzülmüş tarixi köşklər məşhurdur. Bu küçə bəzi mənbələrdə “dünyanın ən gözəl küçələrindən biri” adlandırılır. Yücetepe təpəsində isə adanın əsas dini məkanı olan Aya Yorgi (Müqəddəs Georgi) monastırı yerləşir. Maraqlı tarixi fakt: Sovet İttifaqından sürgün edilən Lev Trotski bir müddət bu adada yaşayıb və 1933-cü ildə adanı tərk edib.
2015-ci ilin videosu: fayton gəzintisi
Ali Mammadlinin “İstanbul Büyük adalar fayton gezinti 25.04.2015” adlı videosu faytonun oturacağından çəkilib. Kadrlarda qabaqda gedən atlar, adanın dar küçələri, rəngli binalar, dükanlar və yolda gəzən insanlar görünür. Bu, adanı faytonla gəzməyin necə olduğunu birinci şəxsin gözü ilə göstərən bir xatirədir.
Vacib dəyişiklik: faytonlar artıq yoxdur
Bu videonu izləyib Büyük Adaya getməyi planlaşdıranlar bir şeyi bilməlidir: videoda görünən atlı faytonlar 2020-ci ildən bəri adada işləmir.
2019-cu ilin sonunda adada atlar arasında ruam (sap) xəstəliyi aşkar edildi. Bundan sonra, 2020-ci ilin əvvəlində, faytonların nəqliyyat vasitəsi kimi istifadəsi dayandırıldı. Türkiyə mətbuatının məlumatına görə, Adalarda fəaliyyət göstərən 277 faytonun işinə son qoyuldu. Onların yerini elektrikli nəqliyyat vasitələri tutdu: 2020-ci ilin iyul ayının sonundan etibarən ilk olaraq Büyük Adada elektrikli minibus və avtobuslar sərnişin daşımağa başladı. Xidmət başlayanda bu vasitələrin sürəti saatda 20 kilometrlə məhdudlaşdırılmışdı və ödəniş İstanbulkart ilə edilirdi.
Beləliklə, Alinin 2015-ci il videosu bu gün artıq tarixə çevrilmiş bir ənənəni göstərir. Faytonlar uzun illər Adaları Türkiyədə bənzərsiz edən ənənələrdən biri sayılırdı.
Büyük Adaya necə getmək olar?
Adaya İstanbuldan bərə (vapur) ilə gedilir. Şəhər Xətləri (Şehir Hatları) bərələri Kabataş, Kadıköy, Bostancı və Maltepe iskələlərindən Adalara sefer edir. Bərələr adətən Kınalıada, Burgazada və Heybeliadada dayanaraq Büyük Adaya çatır.
- Kabataşdan: təxminən 90 dəqiqə
- Kadıköydən: təxminən 75 dəqiqə
- Bostancıdan: təxminən 30–40 dəqiqə
Sefer saatları mövsümdən asılı olaraq dəyişir. Səfərdən əvvəl aktual cədvəli Şəhər Xətlərinin rəsmi saytından yoxlamaq tövsiyə olunur.
Qısa xülasə
- Büyük Ada İstanbulun Adalar qrupunun ən böyük adasıdır.
- Əsas görməli yerlər: Çankaya küçəsindəki tarixi köşklər və Yücetepədəki Aya Yorgi monastırı.
- Videodakı atlı faytonlar 2020-ci ildə ləğv edilib, indi adada elektrikli nəqliyyat işləyir.
- Adaya İstanbulun bir neçə iskələsindən bərə ilə getmək olar.
Mənbələr: Wikipedia — Büyükada; Hürriyet; Sözcü; Yeşil Gazete; Şehir Hatları. Məlumatlar 2026-cı ilin sentyabr ayına olan vəziyyəti əks etdirir.
