Şəki Azərbaycanın şimal-qərbində, Böyük Qafqaz dağlarının ətəyində yerləşən qədim şəhərdir. Bakıdan təxminən 240 kilometr uzaqlıqdadır. Xan sarayı, karvansarayları, halvası və pitisi ilə tanınan bu şəhər Ali Mammadlinin kanalında da bir neçə dəfə görünür. Bu yazıda kanaldakı Şəki videolarını və şəhər haqqında yoxlanılmış əsas məlumatları topladıq.
UNESCO siyahısında olan tarixi mərkəz
2019-cu ildə “Xan sarayı ilə birlikdə Şəkinin tarixi mərkəzi” UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. UNESCO-nun məlumatına görə, şəhərin tarixi hissəsi XVIII əsrdə sel axınlarının əvvəlki şəhəri dağıtmasından sonra yenidən salınıb. Hündür, maili damlı evlər Şəkinin memarlığı üçün səciyyəvidir. Şəhərin keçmiş zənginliyi baramaçılıq və ipək baramasının ticarəti ilə bağlı olub.
Şəhər Qurcana çayı ilə iki hissəyə bölünür: köhnə şimal hissəsi dağın yamacında, cənub hissəsi isə çay vadisindədir.
Şəki xan sarayı və şəbəkə
Şəki xan sarayı XVIII əsrin sonunda Məhəmmədhüseyn xan Müştaq üçün tikilib. Sarayın ən məşhur xüsusiyyəti şəbəkədir. Fasadın böyük hissəsi taxta çərçivəyə yığılmış rəngli şüşələrdən ibarətdir və bu çərçivələr mismar və yapışqan istifadə edilmədən yığılıb.
Karvansaray, halva və piti
- Yuxarı karvansaray: XVIII əsrə aiddir və bu gün otel kimi fəaliyyət göstərir. Vaxtilə tacirlər mallarını zirzəmidə saxlayır, birinci mərtəbədə ticarət edir, ikinci mərtəbədə isə yaşayırdılar.
- Şəki halvası: düyü unundan hazırlanmış nazik tor (rişta) qatlarının arasına fındıq və ədviyyat (keşniş, hil, zəfəran) qoyulur, üzərinə şərbət tökülür.
- Piti: Şəkinin ən məşhur yeməyidir. Saxsı qabda bişirilən qoyun əti yeməyidir və iki mərhələdə yeyilir.
Videoda: Şəki Park, 04.07.2015
Kanaldakı “Şeki — Şəki Park 04.07.2015” videosu yayda çəkilib. Kadrlarda yaşıl çəmənlik, qırmızı kirəmitli damları olan kiçik evlər, onların yanında dayanmış maşınlar və arxa planda meşəli dağlar görünür. Video 6 600-dən çox baxış toplayıb.
Videoda: Marxal, 18.08.2021
Kanalda Şəkidən daha bir qısa video “Şəki Marxal hotel 18.08.21” adlanır. Kadrlarda yaşıl təpələrin arasında ucalan çoxmərtəbəli otel binası və yolda hərəkət edən maşın görünür. Marxal Resort & Spa Şəkidə, dağlarla əhatə olunmuş ərazidə yerləşən böyük kurort kompleksidir. Rezervasiya saytlarının məlumatına görə, dəniz səviyyəsindən təxminən 1 080 metr hündürlükdədir.
Videolar 2015 və 2021-ci illərdə çəkilib. Otellər və parklar haqqında aktual məlumatı (iş rejimi, xidmətlər) səfərdən əvvəl onların rəsmi mənbələrindən yoxlamaq tövsiyə olunur.
Qısa xülasə
- Şəki Böyük Qafqazın ətəyindədir, Bakıdan təxminən 240 km məsafədədir.
- Şəkinin tarixi mərkəzi və Xan sarayı 2019-cu ildən UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısındadır.
- Xan sarayının şəbəkə pəncərələri mismarsız və yapışqansız yığılıb.
- Şəki halvası və piti şəhərin ən tanınmış yeməkləridir.
- Kanalda Şəkidən 2015 (Şəki Park) və 2021 (Marxal) videoları var.
Mənbələr: UNESCO — Historic Centre of Sheki with the Khan’s Palace; Wikipedia — Shaki; Wikipedia — Palace of Shaki Khans; Azerbaijan.travel — Şəki; Azerbaijan.travel — Şəki halvası; Booking.com — Marxal Resort & Spa. Məlumatlar 2026-cı ilin sentyabr ayına olan vəziyyəti əks etdirir.
